İnsanı Doğru Yoldan Ayıran Herkes Her Şey Şeytandır , Adil Akkoyunlu
Sayı : 520   **
Ribat Dergisi Aralık 2016

Satırdan Sadra

Adil Akkoyunlu

İnsanı Doğru Yoldan Ayıran Herkes Her Şey Şeytandır

  • 03 Nisan 2026
  • 9 Görüntülenme
  • 520. Sayı / 2026 Nisan



İnsanlar, bilimde ilerleyip modernleÅŸip tekniÄŸi ve fenni kullandıkça, ÅŸeytanlar da doÄŸru yoldan saptırmak için aynı teknik araçları insanların aleyhine kullanıyorlar. Åžeytan, insanın sınavıdır. Dersini iyi çalışanlar (muttakiler) baÅŸarılı olurlar. Gaflet edenler, ÅŸeytana kulak verenler, sınıf geçemez. Dersimizin adı vahiydir. ÖrneÄŸimiz, öÄŸretmenimiz: Peygamber (sav). Åžeytan, Kur’an’ı umursamayıp ölü gözlerle bakanlara musallat oluyor.

 

 

 

 

Bir iÅŸe baÅŸlarken; “Euzu billahi - mine’ÅŸ ÅŸeytani’r racim. (TaÅŸlanmış, kovulmuÅŸ olan ÅŸeytandan, Allah’a sığınırım.)” diyoruz. Bu sözü çok önemsiyoruz. Çünkü ÅŸeytanlar, Allah ile aramıza girip bizi Allah’tan (O’nun rızasından) uzaklaÅŸtırmak isterler. Peygamberin yolunu terk edip kendisinin adımlarına uymamızı arzu ederler.

Rabbimiz, ÅŸeytanlara aldanmamaları için uyarıyor kullarını: “Ne zaman ÅŸeytan seni kötü bir düÅŸünce (vesvese, kışkırtma) ile dürterse (seni Allah yolundan alı koymak isterse) hemen Allah'a sığın. O, iÅŸitendir, bilendir.” (A’raf, 7/200; bkz. Fussilet, 41/36)

Åžeytan, Allah’ı inkâr etmedi, inanıyordu. Ancak kibirlendi, asi oldu, sözünü dinlemedi.

Allah’ın düÅŸmanı, rakibi, dengi de deÄŸil (haÅŸa). O da Allah’ın yarattığı bir varlık. Bunu biliyor. Åžeytan, insanın düÅŸmanıdır. İnsanın en büyük düÅŸmanı ÅŸeytandır. Allah, kullarına doÄŸru ve yanlış yolu tanıtarak- denemek için- ÅŸeytana fırsat veriyor.

Åžeytan, belli bir varlığın adı deÄŸil; cins isimdir. Arapça (ÅžYT) kökünden öfkesinden yanıp tutuÅŸan, iÅŸe yaramaz hale gelen veya (ÅžTN) kökünden derin kuyu, uzak olan, uzaklaÅŸan anlamına gelir. (Bkz. İsfehani, Müfredat) Allah’tan uzak olan demektir.

Kur’an’da ÅŸeytan ile ilgili ayetlere baktığımızda; ÅŸeytanı sadece ateÅŸten yaratılmış olan, görünmez bir varlık olarak düÅŸünmemek gerektiÄŸini anlıyoruz. Allah’tan uzak olan ve insanları Allah’tan uzaklaÅŸtıran her ne varsa ÅŸeytandır. Tekil ve çoÄŸul olarak Kur’an’da 88 yerde geçmesi, (Aynı anlamda kullanılan İblis’in de 11 yerde geçmesi) insan hayatında ÅŸeytanların ne kadar önemli bir rol oynadıklarını gösterir.

“Ve iÅŸte böylece, her nebi (ve ümmeti) için insan ve cin ÅŸeytanlarını düÅŸman yaptık. Bunlar (insanları) aldatmak için birbirine süslü sözlerle vahyederler (telkinde bulunurlar, fısıldarlar, vesvese verirler). Rabbin dileseydi bunu yapamazlardı. Artık onları iftiraları ile baÅŸ baÅŸa bırak.” (Enam, 6/112)

Åžeytan nerede taÅŸlanır? Sadece Mina'da mı? Mina bir sembol. Orada art ada ÅŸeytanları taÅŸlarken temsilen söz veriyoruz Yaratan’a. “Biz bundan sonra her zaman, her yerde ÅŸeytanın büyüÄŸünü de, ortancasını da, küçüÄŸünü de sürekli taÅŸlayacağız, onlara uymayacağız.” diyoruz. Buna niyet ederek Rabbimizle ahitleÅŸiyoruz Mina’da. Bu bilinçle atıyoruz taÅŸları.

Åžeytan her yerde taÅŸlanır. TaÅŸlanmalıdır. Çünkü ÅŸeytanlar her yerde var. Yollarda, çarşılarda, meydanlarda, evlerde, meclislerde… Radyoda, televizyonda, telefonda, bilgisayarda… Sahnelerde, kitaplarda, gazetelerde, dergilerde, sosyal medyada nice ÅŸeytan cırıt atıyor…

İnsanlar, sabahtan akÅŸama (belki akÅŸamdan sabaha) koÅŸturup duruyor. Herkes baksın; Yusuf gibi yasaklardan mı kaçıyor, yoksa yasakların peÅŸinden mi koÅŸuyor? Birinde Allah memnun olacak, diÄŸerinde ÅŸeytan sevinecek.

Åžeytan nedir, kimdir?

Sizi ahlaksızlığa, kötülüÄŸe, Allah’ın emrine muhalefet etmeye teÅŸvik eden; kendi benliÄŸiniz mi, ÅŸehvet mi, mal mı, makam mı, bir insan mı, toplum mu, medya mı, bir inanç, düÅŸünce, felsefe, sistem, ideoloji veya diÄŸer görünmez varlıklar mı; ÅŸeytan o iÅŸte!

Åžeytan, insana dost görülen düÅŸmandır. Åžeytan, sinsidir, yalan vaatlerde bulunur, (Bkz.İbrahim, 14/22) korkutur, (Bkz. Al-i İmran, 3/175) iyilikçi görünür, (Bkz. A’raf, 7/20, 21) Allah ile aldatır, (Bkz. Fatır, 35/5, 6) ÅŸüphe verir, gurur verir, (Bkz.Nisa, 4/119, 120) bozguncudur, (Bkz.İsra, 17/53) ibadetten alı kor, (Bkz.Maide, 5/91) ibadeti gösteriÅŸ için yapmaya yöneltir, (Bkz.Nisa, 4/38) aldatmaktan baÅŸka bir ÅŸey vaat etmez, (Bkz.İsra, 17/64) insanı rezil ve periÅŸan eder. (Bkz.Furkan, 25/29)

“Åžeytan sizi fakirlikle korkutur ve size cimriliÄŸi telkin eder. Allah ise size katından bir maÄŸfiret ve bir lütuf vaat eder. Allah’ın gücü, kuvveti, rahmeti, lütfu geniÅŸ, her ÅŸeyi kuÅŸatan ve her ÅŸeyi bilendir.” (Bakara, 2/268; Nur, 24/21)

Yazının Devamı İçin Abone Olmalısınız

520. Sayı Nisan 2026