Esma-ül Hüsna
El-Bearr; Allah'ın bütün mahlukatına rızık tahsis etmesi, onlara rahmetiyle muamelede bulunması, muttaki ve itaatkâr kullarına kat kat sevap ihsan etmesi, güzel şeylere niyet edip yapmayanlar ile kötülüğe niyetlenip bundan vazgeçenleri bile ödüllendirmesi, âsilere ise işledikleri kadar ceza vermesidir.
EL-BEARR: "İtaat, ibadet ve iyilik etmek, ibadeti kabul etmek, yeminine sadık olmak, va'dini yerine getirmek anlamlarındaki "b-r-r" kökünden türeyen "bearr" iyi, iyilik eden demektir." (Ayet ve Hadislerin Işığında Allah'ın İsim ve Sıfatları Esma-i Hüsna, Prof. Dr. İsmail KARAGÖZ, s.317)
Bearr (çoğulu ebrâr, berara) sözlükte "sıdk, sadakat, iyilik ve iyi davranış" gibi manalara gelen "brr" (birr) kökünden türemiş bir sıfattır (sıfat-ı müşebbehe); ancak kelimenin isim olarak kullanımı yaygınlık kazanmıştır.
اَلْبَارُّ EL-BÂRR ise, ism-i fâil olup "el-Bearr" ile hemen hemen aynı manadadır.
El-Bârr: "İyilik eden, çok lütufkâr, çok merhametli, çok şefkatli" demektir.
كِرَامٍ بَرَرَةٍ*
Meali: "Seçkin ve erdemli elçiler." (Abese, 80/16)
Bazı dilciler "El-Bearr"ın "El-Bârr"a nazaran, hem anlam yönünden daha geniş içerikli olduğunu hem de süreklilik vurgusu taşıdığını belirtir.
"Bearru kökünden türemiş olan el-Bearr ismi; yeryüzü, kara ve kıta anlamlarına gelmektedir. Karalar, kıtalar ve yeryüzü ne kadar genişse Rabbimizin iyiliği de o kadar geniş ve sonsuzdur. Her türlü iyilik, ihsan, itaat ve doğruluk anlamlarına gelmektedir." (Esmâ-i Hüsnâ, Dr. Ramazan SÖNMEZ, s.409)
Istılâhi olarak el-Bearr:
El-Bearr; Yarattıklarına karşı rahmet ve mağfireti bol olan,
El-Bearr; Çok lütufkâr, çok merhametli, çok şefkatli,
El-Bearr; Kötülük yapana iyilik yapan,
El-Bearr; İsyan eden kullarını işledikleri günahlar oranında cezalandıran,
El-Bearr; Haksızlık edeni affeden,
El-Bearr; Günah işleyip tövbe edenin tövbesini kabul eden,
El-Bearr; Takva sahibi kullarına kat kat sevap veren,
El-Bearr; İyilik ve ihsanı bol olan, her an iyilik eden, eşsiz iyi,
El-Bearr; Erdemin/iyilik ve güzelliğin mutlak kaynağı,
El-Bearr; Sözünde ve yemininde doğru olan,
"El-Bearr; Allah'ın bütün mahlukatına rızık tahsis etmesi, onlara rahmetiyle muamelede bulunması, muttaki ve itaatkâr kullarına kat kat sevap ihsan etmesi, güzel şeylere niyet edip yapmayanlar ile kötülüğe niyetlenip bundan vazgeçenleri bile ödüllendirmesi, âsilere ise işledikleri kadar ceza vermesidir." (Kur'an ve Sünnette Esmâ-i Hüsnâ Şerhi, Said el-KAHTÂNÎ, s.135. (319 no'lu Mütercim: Dr. Ahmet İYİBİLDİREN'in dipnotu.)
İmam Gazâlî'ye göre: "El-Bearr; iyilik yapan demektir. Mutlak iyilik sahibi, her iyilik ve güzelliğin kendisinden kaynaklandığı Yüce Allah'tır." (El-Maksâdü'l-Esnâ, İmam Gazâlî, s.100)
Fahreddin er-Râzî de Allah'ın el-Bearr ism-i şerifi hakkında der ki: "Kullarının kendisine isyanları nedeniyle, onlara iyilik yapmaktan vazgeçmeyen ve iyiliğini kesmeyen, demektir. Aynı zamanda O Allah, kendisinden isteyenlere güzel bağışta bulunan, ibadet edenlere de bol bol sevap verendir." (Şerhu Esmâillâhi'l-Husnâ, Fahreddin er-Râzî, s.322)
Yine Fahreddin er-Râzî, "bearr" isminin ifade ettiği ilâhî ihsanın; dini ve dünyevî olmak üzere iki kısımda değerlendirilebileceğini belirtir. Buna göre:
a) Allah'ın imanda ve taatta sadakat gösteren kullarını çokça mükâfatlandırması dini,
b) Kullarına sağlık, âfiyet, servet, evlât gibi sayısız nimet bahşetmesi ise dünyevî ihsandır. (Bkz. Levâmiu'l-Beyyinât, Fahreddin er-Râzî, s.247)
Hattâbî ise "bearr" ismini "kullarına karşı, hem çok şefkatli olan hem de bütün mahlûkatı kapsayacak şekilde ihsanda bulunan" (Şe'nü'd-Dua, Hattabî, s.89) şeklinde açıklamıştır."
İbn Kayyım el-Cevziyye de el-Bearr ism-i şerifi hakkında der ki: "Kötülük yapana iyilik yapan, haksızlık edeni affeden, günah işleyeni bağışlayan, tövbe edenin tövbesini, özür beyan edenin özrünü kabul edendir. Allah-ü Teâlâ Kur'an-ı Kerim'de birçok yerde kullarını bu üstün ahlâka ve erdemli davranışlara teşvik ettiğine göre; kendisi, kullarından daha çok bu davranışlara layıktır. Bunların nedenlerini ve akılları şaşırtacak güzel sonuçlar doğurmasını sağlamak O'nun takdirindedir. O, her türlü noksanlıktan uzaktır. Sadece O'na hamd edilir.
Lütuf ve ihsanını kulları arasında dağıtan, onlara sayısız nimetler veren, onlara ihsan ve keremiyle davranan Allah-ü Teâlâ'dır. O'nun nimet ve ihsanı türlü türlüdür. O, insanlar tarafından görünen görünmeyen, bilinen bilinmeyen bu nimetleri kullarına vermekten hoşnutluk duyar." (Miftâhu Dar'i's-Sa'âdet, İbn Kayyım el-Cevziyye, s.497)
Bearr ismi, Allah'ın kullarına çokça sevap ve mükâfat vermesinin yanında rızık hususunda cömertlik göstermesi ve günahkâr kullarına af ve mağfiretle muamele etmesi gibi vasıfları da içerir.
El-Halimî der ki: "El-Bearr, kullarına yumuşak davranan, onlara kolaylık dileyen, zorluk dilemeyen, birçok günahlarını cezalandırmadan bağışlayan, onları bütün yaptıklarından sorguya çekmeyen, bir iyiliğe on misliyle karşılık veren, buna karşı kötülüğü, sadece bir misliyle cezalandıran, niyetlendikleri kötülüğü işlemedikçe bu niyetleri nedeniyle onlara kötülük yazmayandır." (El-Minhâc fî Şuâbi'l-Îmân, Ebû Abdullah el-Halîmî, c.1, s.204) Bir kul, gönlünde iyi bir şey yapmayı kurmuş, fakat herhangi bir engel yüzünden onu yapmamış olsa bile, bilfiîl meydana getirmiş gibi mükâfatlandırılır.
Ebü'l-Abbâs Abdullah İbn-i Abbâs İbn-i Abdülmuttalib'den (ra) rivâyetle; Rasûlullâh (sav) kudsi bir hadis-i şerifte Allah-ü Teâlâ'dan rivayetle şöyle buyurdu:
"Allah iyilik ve kötülükleri takdir edip yazdıktan sonra, bunların iyi ve kötü oluşunu şöyle açıkladı: Kim bir iyilik yapmak ister de yapamazsa, Cenab-ı Hakk bunu yapılmış mükemmel bir iyilik olarak kaydeder
Yazının Devamı İçin Abone Olmalısınız
