YaÅŸama(ya) Dair
Ayeti kerimeler ve hadisi şerifler incelendiğinde cihadın gayesinin ve hikmetinin insani ve İslami olduğu anlaşılacaktır. İnsanları ve dünyayı ıslah etme çabası olduğu görülecektir. Cihad, hak ve hakikat üstün olsun diye, zulüm ve haksızlık önlensin, fitne ve fesat yok olsun diye, insanlar sorumluluklarını bilerek kulluklarını en iyi şekilde yerine getirebilsinler diye, dünyada huzur ve mutlulukla yaşayabilmelerini temin üzere tesis edilmiştir.
Kur'an'ın en önemli konularından biri de cihaddır. Kur'an'daki (41) kırk bir ayette kendi fiiliyle kullanılan cihad, doğrudan ve dolaylı olarak kendisinden yüzlerce ayette bahsedilen bir eylemdir.
Cihad Arapça'da "güç ve gayret sarfetmek, bir işi başarmak için elinden gelen bütün imkânları kullanmak" manasındaki "cehd" kökünden türetilmiştir. İslâmî literatürde ise "dinî emirleri öğrenip ona göre yaşamak ve başkalarına öğretmek, iyiliği emredip kötülükten sakındırmaya çalışmak, İslâm'ı tebliğ, nefse ve dış düşmanlara karşı mücadele vermek" şeklindeki genel ve kapsamlı anlamı yanında fıkıh terimi olarak daha çok Müslüman olmayanlarla savaş, tasavvufta ise nefs-i emmâreyi yenme çabası için kullanılmıştır. (Bkz.Özel Ahmet, Cihad, DİA, c.7s.527)
Kur'an da "cihad"; nefisle mücadele, İslâm'ı tebliğ ve düşmanla savaşma anlamında "kıtal", fiili savaşı ve öldürmeyi ifade etmede "fi sebîlillah", Allah yolunda yapılan her türlü cehd, gayret ve çabayı içeren çok geniş anlam çerçevesinde kullanılmaktadır. İslami literatürde cihad, genelde bu kavramlarla ifade edilmektedir. Kur'an'daki "fi sebilillah" (Allah yolunda) tabiri çok geniş anlamlıdır. Yalnızca savaşı değil, ahlâkı, maddi ve manevi anlamda her türlü haklı mücadeleyi kapsamaktadır. Nefsani istek ve arzular ve şeytani düşünce ve eylemler cihadın anlam sahasını oluşturmaktadır. Mücahid ise "Allah yolunda çaba gösterenlerdir" şeklinde tanımlanmaktadır. Kur'an'da birçok ayrıntısıyla işlenen cihadla ilgili ayetlerde şu hususlara vurgu yapılmıştır;
Cihadın hikmetini ve gayesini bildiren ayetler:
"Kendilerine karşı savaş açılan Müslümanlara, zulme uğradıkları için savaş izni verilmiştir." (Hac, 22/39)
"O halde hiçbir fitne kalmayıncaya ve bütün hâkimiyet sadece Allah'ın oluncaya kadar o kâfirlerle savaşın." (Enfal, 8/39)
"Size ne oluyor ki, Allah yolunda, ayrıca, baskı altına alınıp çaresiz bırakılarak: Rabbimiz! Ahalisi zalim olan şu memleketten bizi kurtar. Bize tarafından bir sahip gönder, bize katından bir yardımcı yolla! diye yalvarıp duran zavallı erkekler, kadınlar ve yavrular uğrunda savaşmıyorsunuz?"
"İman edenler Allah yolunda savaşırlar. Kâfirler ise şeytani güçlerin yolunda savaşırlar. Öyleyse, ey müminler, haydi şeytanın taraftarlarıyla savaşın. Bilin ki, şeytanın hilesi cidden zayıftır." (Nisa, 4/75-76)
"Onlarla savaşın ki Allah sizin ellerinizle onları cezalandırsın, onları rezil rüsva etsin, onlara karşı size yardım ve zafer ihsan buyursun, baskı ve zulüm altında inleyen mümin toplulukların gönüllerini ferahlatsın!" (Tövbe, 9/14)
Allah yolunda canla, malla savaşmayı emir ve tavsiye eden ayetler:
"Hoşunuza gitmese de savaş size farz kılındı. Hoşlanmadığınız bir şey sizin için hayırlı olabilir. Hoşlandığınız bir şey de sizin için kötü olabilir. Gerçeği Allah bilir, siz bilemezsiniz." (Bakara, 2/216)
"Ey müminler! İster kolay ister zor; imkânlarınız az veya çok ister silahlı ister silahsız hangi durumda olursanız olun hep beraber savaşa çıkın ve mallarınızla canlarınızla Allah yolunda cihâd edin. Bilirseniz, böyle yapmanız sizin için daha hayırlıdır." (Tövbe, 9/41)
"Allah yolunda gerektiği şekilde cihâd edin." (Hac 22/78)
"Hacca gelenlere su vermeyi ve Mescidi Harâm'ı onarmayı, Allah'a ve ahiret gününe inanıp Allah yolunda cihad eden kimse ile bir mi tutuyorsunuz? Onlar asla birbirine denk olmazlar." (Tövbe, 9/19)
Cihad ederken müminlerin takınmaları gereken tavır ve davranışları ortaya koyan ayetler;
"Ey iman edenler! Sabredin, sebat gösterin, sabır yarışında düşmanlarınızı geçin, daima savaşa hazırlıklı olun, uyanık bulunun ve Allah'a karşı gelmekten sakının ki kurtuluşa erebilesiniz." (Ali İmran, 3/200)
"Nice peygamberler gelip geçti ki, kendilerini Allah'a adamış pek çok kimse onlarla beraber savaştılar. Onlar, Allah yolunda başlarına gelen sıkıntılardan dolayı gevşemediler, zaafa düşmediler ve düşmana boyun eğmediler. Allah, sabredenleri sever." (Ali İmran, 3/164)
"Ey iman edenler! Ordular hâlinde kâfirlerle savaşmak üzere karşılaştığınız zaman sakın onlara arkanızı dönüp kaçmayın!" (Enfal, 8/15)
"(Ey Muhammed!) Rabbinin yoluna, hikmetle, güzel öğütle çağır ve onlarla en güzel şekilde cihad et
Yazının Devamı İçin Abone Olmalısınız
