Bağımlılık Köleliktir Mahkûmiyettir Esarettir , Adil Akkoyunlu
Sayı : 519   **
Ribat Dergisi Aralık 2016

Satırdan Sadra

Adil Akkoyunlu

Bağımlılık Köleliktir Mahkûmiyettir Esarettir

  • 02 Mart 2026
  • 10 Görüntülenme
  • 519. Sayı / 2026 Mart



Nedir bağımlılık? Sınırı aşmaktır. Sadece boş zamanlarda değil, yapılması gereken önemli işleri bile terk ederek veya erteleyerek bağımlı bulunduğu şeye yönelmektir. Bağımlılık; akla, iradeye, ferasete, araştırıp istişare ederek düşünüp mantıklı karar vermeye kapıları kapatıyor. Kanun, kural da tanımıyor.

Bağımlılığı olan her Müslüman sorsun kendine: "Ömrümü ne ile tüketiyorum? Beni en çok sevindiren ve en çok üzen şeyler nelerdir? Mesela: Bağımlı bulunduğum şeylerden uzak kalmak mı yoksa israf ettiğim ömür mü, kılmadığım namaz mı, tutamadığım oruç mu beni daha çok üzüyor?

Bağlı olmayı, bağımlı olmaktan ayırmak gerekir. Bağımlılık değil de bağlı olmak; Müslümanların da vasfıdır. Biz, Allah'a teslim olmuş ve O'na güvenip bağlanmışız. O'nun kitabına bağlıyız. Rasulüne (gittiği yola, sünnetine) bağlıyız. Buna; düşünerek, aklımızı kullanarak, hür irademizle karar verdik.

Hobiyle, bağımlılığı da birbirinden ayırmak gerekir. Gereksiz yere zaman öldüren ve hatta günah sebebi olan hobiler olabileceği gibi genelde kişiye ve topluma fayda sağlayan uğraşılardır. (Kitap okumak, spor yapmak, bahçe işleriyle meşgul olmak, çeşitli sanatlarla ve edebiyatla uğraşmak, gibi) İnsanların, boş zamanlarında zevk alarak, gönüllü olarak sürekli yaptıkları işlerdir hobi. Bağımlılık, hobiden de farklı bir şey.

Nedir bağımlılık? Sınırı aşmaktır. Sadece boş zamanlarda değil, yapılması gereken önemli işleri bile terk ederek veya erteleyerek bağımlı bulunduğu şeye yönelmektir.

Bağımlılık; akla, iradeye, ferasete, araştırıp istişare ederek düşünüp mantıklı karar vermeye kapıları kapatıyor. Kanun, kural da tanımıyor.

Herhangi bir şeye karşı aşırı düşkünlüktür bağımlılık. İllettir, psikolojik hastalıktır. Aşktır. "Aşığın gözü maşukundan başkasını görmez." derler ya; bağımlılığı olanın da gözü bağımlı olduğundan başka bir şey görmez. Ferman dinlemez. Ayağı yere basmaz. Düşünmez. Zararlı olduğunu bilse bile ona yönelmekten kendini alamaz. Robot gibi, makine gibi; mihaniki olarak o işi yapmaya devam eder.

Oysa Allah Teâlâ, kullarından akletmelerini, tefekkür etmelerini, tezekkür etmelerini, olaylardan ders ve ibret almalarını istiyor. Önemseyerek ne çok tekrarlıyor kutlu kitabında bunları!

Bağımlılık; kişinin, iradesi dışında aşırı bir istekle bir maddeyi kullanması veya bir işi yapmasıdır. Özgürlüğünü yitirmektir, bağımlı bulunduğu şeyin esiri, kölesi haline gelmektir, onun mahkûmu olmaktır.

Bağımlılığı iki başlık altında toplayabiliriz. Birincisi: Madde bağımlılığı (Sigara, içki, uyuşturucu maddeler kullanmak gibi) İkincisi: Davranışlarla ilgili bağımlılık (Telefon, bilgisayar, internet, sosyal medya, alışveriş, kumar, oynanan çeşitli oyunlar gibi

Yazının Devamı İçin Abone Olmalısınız

519. Sayı Mart 2026