YaÅŸama(ya) Dair
Değerler bağlamında ele alındığı zaman güncel tanımı da içerisine alan bağımlılık tanımı; insanın inanç, ibadet, ahlak olarak huzur ve mutluluğunu, fiziksel yapısını ve toplumsal düzeni hedef alıp fesada uğratan, yapılan bütün uyarılara rağmen geri dönülemeyen her şey bağımlılık olarak ele alınabilir.
Şirk, küfür, nifak, fısk, fücur, fesat, zulüm vb. hususlar yanlış inanış ve düşüncedeki bağımlılıkları, Allah'tan başkalarına yapılan ibadetler, kulluk ve dualar amellerdeki bağımlılıkları, içki, kumar, zina, gasp, hırsızlık vb. günahlardaki ısrar ahlaki bağımlılıkları, makam, mevki, mal, mülk elde etmedeki kural tanımama, dünyevi zevkler ve ihtiraslar, şehevi eylemler dünyevi anlamda ki bağımlılıkları oluşturmaktadır.
Tarih boyunca nebevi mücadele, maddi ve manevi anlamda kölelik ve bağımlılıklardan kurtulma temelinde şekillenmiştir. "Allah'tan başka ilah yoktur" şeklindeki kelime-i tevhidin anlamı, insanları Allah'ın dışındaki sahte ilahlara kulluk ve kölelikten kurtarıp yalnızca tek bir Allah'a kul yapmak şeklindedir. Yine kelime-i tevhidin amaç ve gayesi; insanı yanlış düşüncelerden, nefsani, şehevi, dünyevi bağımlılıklardan kurtarıp dünya huzur ve mutluluğunu temin ederek ahiret yurdunu kazanmaya yönelik olmuştur.
Bağımlı olmak güncel bir tarifle, "bir maddenin (eylemin, düşüncenin, aletin, isteğin) ruhsal, fiziksel ya da sosyal sorunlara yol açmasına rağmen alımına (yapılmasına) devam edilmesi, bırakma isteğine rağmen bırakılamaması (bu davranışı yani maddeyi alma isteğinin durdurulamaması)" olarak tarif edilmektedir. Günümüzde genel anlamda madde bağımlılığı, teknoloji bağımlılığı ve bazı davranışsal bağımlılık olarak maddesel anlamda ele alınmaktadır. Biz bağımlılık konusunu bunlarla birlikte değerler bağlamında ele almaya çalışacağız.
Bu bağımlılık tarifi aslında dini referansları dikkate almayan eksik bir tanımlamadır. İnanç ve ahlak eksikliğinden kaynaklanan "seküler yaşam tarzı" aslında çoğu bağımlılıkların üzerine bina edildiği temel esastır. Mevcut bağımlılık türlerinin hepsi Allah'ın haram kıldığı eylemler üzerinden şekillenmektedir. Bağımlılık, fıtratın aksine ortaya konulan, kişiye ve topluma zarar veren davranışlar bütünüdür. Fıtrattaki yaratılış, yetenek ve yetkinliklerin tersine davranmaktır. Fıtrat, "başlangıçta Allah'ın ilk yaratılışta her insan için belirlediği, değişmesi mümkün olmayan farklı inanç ve bunun sonucu olan nihai mutluluk ve bedbahtlık" anlamına gelmektedir. Bağımlılık, daha özel bir deyimle "sünnetullah" a karşı tavır almaktır.
Değerler bağlamında ele alındığı zaman güncel tanımı da içerisine alan bağımlılık tanımı; insanın inanç, ibadet, ahlak olarak huzur ve mutluluğunu, fiziksel yapısını ve toplumsal düzeni hedef alıp fesada uğratan, yapılan bütün uyarılara rağmen geri dönülemeyen her şey bağımlılık olarak ele alınabilir.
Bağımlılık, çeşit olarak farklı farklı olabildiği gibi ortaya çıkışı da kişiden kişiye farklılık arz eden bir davranış biçimidir.
Kur'an yanlış inanç ve ahlaki davranışların, toplumsal bozulmanın sebebi olarak;
Heva ve heveslere tabi olmayı, "Gördün mü hevasını ilah edineni? Onun üzerine sen mi vekil olacaksın?" (Furkan, 25/43)
Nefsin aşırı istek ve arzularına uymayı, "O halde kıyamete inanmayan ve nefsani arzularının peşinden gidenler, ona inanmaktan ve onunla ilgili gerçekleri anlatmaktan sakın seni alıkoymasın! Yoksa helâk olursun!" (Taha, 20/16)
Şeytanın adımlarını izlemeyi, "Ey iman edenler! Şeytanın adımlarını takip etmeyin
Yazının Devamı İçin Abone Olmalısınız
