اَلْحَافِظُ , Adem KarataÅŸ
Sayı : 524   **
Ribat Dergisi Aralık 2016

Esma-ül Hüsna

Adem KarataÅŸ

اَلْحَافِظُ

  • 31 AÄŸustos 2026
  • 0 Görüntülenme
  • 525. Sayı / 2026 Eylül



El-Hâfiız; Hiçbir şeyi unutmayan, her şeyi ilminde tutan, ezberleyen, unutmayı ortadan kaldıran, yarattıklarını, din ve dünya işlerinde tehlikelerden muhafaza eden, insanlara rahmeti gereği göndermiş olduğu kitabı ve dinini koruyan, peygamberlerini ve inananları/veli kullarını koruyan, her şeyi görüp gözeten, kontrol altına alan, hayır ve şer olarak kullarının bütün yaptıklarını kayıt altına alan, kendisinden hiçbir şey gizli olmayan.

EL-HÂFİIZ: (حافظ) "Arapça'da "korumak, ezberlemek" anlamına gelen hıfz (حفظ) kökünden türemiÅŸ bir sıfat olan "hâfîız" (çoÄŸulu huffâz) sözlükte "koruyan, kollayan, esirgeyen, saklayan, gözeten, zihinde tutan ve ezberleyen" anlamlarına gelir." (El-Mu'cemü'l-Müfehres, M. F. Abdülbâkî, "hf?" md. ) Kur'an'ın tamamını ezberleyene de hâfız denir.

Âişe (ra)'dan rivayetle; Rasûlullâh (sav) buyurdu: "Kur'an'ı okumada, ezberlemede, anlamada ve yaşamada mahir olan kişi, sefere-i kiram/Allah katında değerli olan meleklerle beraberdir! Acemi olduğu için zorlukla Kur'an okuyan kimseye ise iki kat sevap vardır!" (Buhârî, "Tefsir, Abese", 1 (1794)

Hadis-i şerifte geçen "meleklerle beraber olur" demek; melekler nasıl ki Kur'an'ı Levh-i Mahfuz'dan alıp Ppeygambere'e aktarıyorsa, Kur'an okuyanlar da Kur'an'ı sahifeler arasından alıp ezberlemek ve okumak suretiyle insanlara aktarmada birbirlerine denktir.

Bilgiyi ezberleyerek koruyana "hâfız", bir şeyi tehlikelere karşı koruyana ise "muhâfız" denir.

Ezber olarak tercüme edilen "hıfz" kelimesi, asıl itibariyle korumak anlamına gelmektedir. Yani Kur'an'ı veya sureyi hıfzetmek demek O'nu, yalın olarak ezberlemek değildir. Hâfız-ı Kelâm'dan asıl istenen, Kur'an'ı zihninde koruduğu gibi, hükümlerini hayatında da korumasıdır. Aynı zamanda bunu, sadece kendi nefsinde değil, içinde yaşadığı toplumun gündemine almasına ve uygulanmasına çalışıp O'na gelebilecek saldırılara karşı muhâfızlık/Kur'an'ın hükümlerini savunmasıdır.

Kur'an hâfızlarına Allah'ın "el-Hâfız" ismi verilmiştir. Buna göre Hâfız-ı Kur'an, Yüce Allah'ın ismini taşıdığını bilmeli, O'nun kelâmını hem lâfzıyla hem de hükümleriyle korumalıdır. Onun için hâfızlar, Hâfız-ı Kur'an, Muhâfız-ı Ahkâm olmalıdırlar.

El-Hâfiız Esmâsının Istılah Anlamı:

El-Hâfiız; Hiçbir şeyi unutmayan, her şeyi ilminde tutan, ezberleyen, unutmayı ortadan kaldıran,

El-Hâfiız; Yarattıklarını, din ve dünya işlerinde tehlikelerden muhafaza eden,

El-Hâfiız; İnsanlara rahmeti gereği göndermiş olduğu kitabı ve dinini koruyan, Allah-ü Teâlâ buyuruyor ki: "Hayır; o (Kitap), şerefli-üstün olan bir Kur'an'dır; Levh-i Mahfuz'dadır." (Burûc, 85/21-22)

Âyette geçen Levh-i Mahfuz, korunmuş levha demektir. Bu levha, her türlü yanlışlıklardan, unutkanlıklardan ve değişikliklerden korunmuştur.

El-Hâfiız; Peygamberlerini ve inananları/veli kullarını koruyan,

El-Hâfiız; Her şeyi görüp gözeten, kontrol altına alan,

El-Hâfiız; Hayır ve şer olarak kullarının bütün yaptıklarını kayıt altına alan,

El-Hâfiız; Kendisinden hiçbir şey gizli olmayan.

El-Hâfiız ism-i şerif'i Kur'an-ı Kerim'de iki yerde çoğul olarak geçmektedir:

Allah, Kur'an-ı Kerim'i her türlü tahrif ve değişikliklere karşı koruma altına aldığını bize şöyle haber vermektedir:

اِنَّا نَحْنُ نَزَّلْنَا الذِّكْرَ وَاِنَّا لَهُ لَحَافِظُونَ 

a. 1) Meali: "Hiç şüphesiz zikri/Kur'an'ı Biz indirdik ve O'nun koruyucuları da gerçekten Biziz." (Hıcr, 15/9)

Daha önce indirilmiş kitaplar, insanlar tarafından korunuyordu. ?Ancak onlar, sorumsuzca davrandı ve Kitab'ı korumadılar. Onun ayetlerini az bir paha karşılığında değiştirdiler. Hükümlerini gizlediler. Elleriyle yazdıkları kitapları "Bu, Allah katındandır" diyerek vahyin yerine ikame ettiler. Ancak Rabbimize hamdolsun ki, Kur'an'ı korumayı Rabbimiz üstlenmiştir ve kıyamet gününe kadar da hiçbir şey ona zarar veremeyecektir

Yazının Devamı İçin Abone Olmalısınız

525. Sayı Eylül 2026